Köklerin Gizinde Sonsuzluğu Hissederek

Bıçkıyanı Köyü ile Topuk Yaylası arasında -yaklaşık 1100 metre yüksekteki bir tepede- bulunan bu dağ kulübesinin önü benim son yıllarda kendimi en iyi (dingin ve sahici) hissettiğim yer… 2024’ün Ocak ayının kara kış günlerinden birinde bu kulübenin karlar içindeki kasvetli bir görüntüsünü fotoğraflamıştım; kulübe ve çevresi bembeyazdı, bitişiğindeki ağaç da buz tutmuştu. “Bu ağaç ayazda, tipide donmuş, hayatta kalmaz herhalde…” diye düşünmüştüm. Şimdi ise yeşermiş ve güçlü uzanışına şahit oluyorum. Yaşamın varoluşunu, köklerin gizini, sonsuzluğu hissederek…

Enlem: 40.7136519° N
Boylam: 31.3676422° E
DMS: 40°42’49.15″N, 31°22’03.51″E


Notlar:

1) Dipsiz Göl adlı şiir kitabıma ( ismini veren yöreyi -bu kez- ilkbaharda (5-6 Haziran 2026 tarihinde) ziyaret ettim.

2) Fotoğraf Sanatı için bkz: foto.zaferyalcinpinar.info

Kadıköy’de Geçen 30 Yılın Mihenk Taşı

1990’lı yılların ortasında Kadıköy’de çok zaman geçiriyordum. Bunun birkaç nedeni vardı. Üniversite sınavına hazırlandığım dershane Kadıköy’deydi. Bir de lise arkadaşlarımla bir rock grubu kurmuştuk, bazı provalarımızı Kadıköy’deki stüdyolarda yapıyorduk. Müzik aletleriyle ilgili ihtiyaçlarımızı da Kadıköy’den karşılıyorduk; gitar teli, pena, kablo, ne bileyim, o tür şeyleri bulabileceğiniz yerler vardı. Erenköy’de oturduğum için de dershane ve prova dışında arkadaşlarla zaman geçirebileceğimiz en iyi yer Kadıköy’dü. O dönem Kadıköy’e yeniyetme biri olarak bakıyordum tabiî. Kadife Sokak, Reks Sineması, kafeler, barlar… Ama bugünkü Kadife Sokak gibi değildi. Daha yeni yeni oluşuyordu. Kafeler ve barlar yeni açılıyordu. Sokak henüz bugünkü hâline gelmemişti. Bir de o yıllarda kafeler ve barlar sadece gece gidilen yerler değildi. Gündüz de gidip oturabiliyordunuz. Yanınıza bir dergi alıyordunuz, okuyordunuz. Müzik dinliyordunuz. Bir arkadaşınızla konuşuyordunuz. Kız arkadaşınızla oturuyordunuz. Bazen de tek başınıza oturuyordunuz. Yani mekânların böyle daha sakin ve cazip bir tarafı vardı.

Karga’ya ilk kez 18-19 yaşımda gitmeye başladım. İlk dikkatimi çeken şey girişte bildiğimiz anlamda bir tabela olmamasıydı. -Hâlâ da yok.- Sadece Karga logosu vardı. Merak uyandırmıştı bu bende.  İçeride ne var diye bakıyordunuz. Karga o zamanlar bugünkü hâlinden farklıydı. Tek katlı, daha küçük, karanlık ve biraz bohem bir yerdi. Kadife Sokak’taki diğer mekânlardan da ayrılıyordu. Kafe ve bar tarafını bir arada taşıyordu. Benim hatırladığım kadarıyla o dönemde kafe-barlar içinde kafe-kanyak karışımını içebileceğiniz tek yer de Karga’ydı. Bugün çok küçük bir ayrıntı gibi geliyor belki, ama o zamanlar bu durum benim için çok önemliydi.

Karga’yla ilgili en net hatırladığım şeylerden biri Melih Cevdet Anday’ın Aylâklar romanını orada bitirmiş olmam. Karga’ya gidip saatlerce oturuyordum. Bir kafe-kanyak söylüyordum ve Aylâklar’ı okuyordum. Sonra başka bir gün yine gidiyordum. Yine bir kafe-kanyak alıyordum, kaldığım yerden devam ediyordum. Bazen param yetmiyordu, kanyağı tekelden alıp kahvenin içine katıyordum. Böyle birkaç kez oldu. Sonra bir baktım, romanı Karga’da bitirmişim.

Üniversite yıllarında Karga’ya daha sık gitmeye başladım. Özellikle kışları şöminenin karşısında oturup ateşi seyrettiğim çok olmuştur. Bazen içeride bunaldığımı hissedip o küçük bahçeye çıkıyordum, hava alıyor, sonra tekrar içeri giriyordum. O dönemde Karga benim için sadece arkadaşlarla buluşulan bir yer değildi. Tek başıma da gidiyordum. Okuyordum, düşünüyordum, bir şeyler yazıyordum. Hatta daha sonra 2001-2003 yılları arasında yazdığım ilk anlatı kitaplarımdan olan Karşı ve Korkak Düşler’de birkaç yazıda Karga mekân/sahne olarak yer aldı. O zaman bunu özellikle düşünmüş müydüm, hatırlamıyorum. Ama belli ki orada geçirdiğim zamanlar yazdıklarımın içine de girmiş. Sonra Karga’nın başka bir tarafı daha benim için çok önemli olmaya başladı: Müzik. DJ kabini arşivinden gelen müzikleri çok dinliyordum. Bazı grupları orada keşfettim. Mesela, Dave Matthews Band’le Karga’da, Bahadır sayesinde tanıştım.

KargART’ın açılmasıyla birlikte Karga’nın çevresi de genişlemeye başladı. Sergiler, etkinlikler, söyleşiler, performanslar ve başka şeyler girmeye başladı devreye. Bir sürü insan birbirini orada tanımaya başladı. Birileri yazıyordu, birileri müzik yapıyordu, birileri sergi açıyordu, birileri etkinlik düzenliyordu. İnsanlar birbirlerinin çalışmalarına, sanatsal gayretlerine bakıyordu. Bir şeyler konuşuluyordu. Bugün geriye dönüp baktığımda, Karga’nın o yıllarda bir tür entelektüel komüniteye dönüştüğünü düşünüyorum. Ama tabiî kimse oturup böyle bir şey planlamıyordu. Kendiliğinden oluşan bir çevreydi bu. İnsanların oraya gelmesiyle, birbirleriyle tanışmasıyla, birlikte bir şeyler yapmasıyla oluşuyordu. Sonra ortaya Karga Mecmua çıktı. Benim açımdan bunun önemli taraflarından biri de Tayfun Polat’la tanışmam oldu. Tayfun’la tanıştıktan sonra Karga’yla ilişkim daha da yoğunlaştı. Tayfun, yazdıklarımı ve düşüncelerimi çok önemsedi, destekledi. Mecmuanın yayımlanmasıyla birlikte Karga benim için artık sadece gidip geldiğim bir yer olmaktan çıktı. Ben de zaman içinde Karga Mecmua’nın kadrosunda yer aldım. Yazılar, müzik, insanlar, etkinlikler, dergi… Hepsi birbirine bağlandı.

Böyle düşününce, 18-19 yaşında kapısındaki karga logosu ilgimi çeken bir yere gitmeye başlamamla -o ânın kaderiyle- her şeyin zaman içinde başka bir hâle geldiğini görüyorum. İlk başta sadece gidiyordum, oturuyordum, kitap okuyordum, müzik dinliyordum. Sonra orada tanıştığım insanlar, konuşmalar, yazılar, etkinlikler ve Karga Mecmua hayatımın başka taraflarında ağırlık noktası oldu. O küçük, tek katlı, karanlık Karga’dan KargART’a, Karga Mecmua’ya, başka insanlara ve başka şeylere uzanan edimsel bir süreç yaşadım. Bunlar birbirinden kopuk şeyler değil zaten. Şöminenin karşısında oturup ateşi izlediğim Karga’yla, daha sonra müziğin özünü duyduğum, KargART’ın sanatsal etkinliklerine gittiğim, Tayfun’la tanıştığım ve Karga Mecmua yazı kadrosunun içinde yer aldığım Karga arasında şiirsel bir devamlılık var hâlâ… Otuz yıl sonra geriye dönüp baktığımda, bunu daha güçlü hissediyorum.

Tayfun Polat (2017)

Sonuç olarak; Kadıköy’de geçirdiğim otuz yıllın neredeyse tamamı Karga’nın etrafında biçimlendi ve sahici kimliğini kazandı: Yeniyetmelik, üniversite yıllarım, düşüncelerim, duygularım, şiirlerim, kitaplarım, müzikle ilgili bazı keşiflerim, tanıştığım insanlar, katıldığım etkinlikler, en kötü zamanlarımda bana destek veren -gerçek- dostlar, ‘Kargaca’ dilinde yazılmış Karga Mecmua yazıları! Bunların varoluşu hep Karga ve çevresi sayesindedir. Karga’yla birlikte benim Kadıköy’deki otuz yıllık yaşantı parçalarım, Karga’yla kurduğum tarihsel -ve hatta şiirsel- bağın da mihenk taşıdır, ta kendisidir aslında…

(Eylül 2026)


Önemli Notlar:

1) 2007-2017 tarihleri arasında 10 yıl süreyle Karga Mecmua’da yayımlanan metinlerimin tamamını https://www.zaferyalcinpinar.info/anlatilar-deginiler-hikayeler-pdf/ adresinden -dergide yayımlandıkları özgün tasarımlarıyla birlikte- okuyabilir, inceleyebilirsiniz.

2) 25 Ekim 2026 tarihinde Yankı Odası’nın 40. bölümü kapsamında gerçekleştirdiğim ‘Karga’nın 30. Yılı’ başlıklı özel canlı yayının tekrarını https://www.youtube.com/live/Ncr82pf9fK8 adresinden izleyebilirsiniz.

3) 16 Ekim 2026 tarihinde Murat (Mrt) Seçkin ile Tayfun Polat tarafından Apaçık Radyo’da gerçekleştirilen ‘Karga’nın 30. Yaşı’ başlıklı podcast yayınını https://apacikradyo.com.tr/programlar/sonsuz-cilek-tarlalari/karganin-30-yasi-murat-mrt-seckin-tayfun-polat adresinden dinleyebilirsiniz.


Erdal İnci tarafından Fotogrametri* yöntemiyle hazırlanmış
Karga Bar modellemesi (2024)

* Fotogrametri: İki veya üç boyutlu cisimlerin ve çevrelerinin fotoğraflar (optik/elektromanyetik görüntüler) üzerinden ölçülmesi, analiz edilmesi ve 3B dijital modellere dönüştürülmesi bilimidir. Temel amacı, doğrudan fiziksel temas kurmadan, nesnelerin şekil, boyut ve konum gibi geometrik parametrelerini güvenilir veriler hâlinde elde etmektir. Bu yöntemde Bundle Adjustment gibi algoritmalar kullanılarak elde edilen pikseller 3B koordinatlara dönüştürülür ve yüzey modelleri oluşturulur.

Borsa’da kullanabilir mi, bilmem!

19 Eylül 2002’de, Oruç Aruoba’yla Galata Köprüsü’ndeki ilk buluşmamızda ben 23 yaşındaydım. Marmara Üniversitesi’nin enstitülerinden birinde ‘Sermaye Piyasası ve Borsa’ üst-başlığında yüksek lisans yapıyordum ve yüksek lisansın tez aşamasına yeni geçmiştim. Aruoba, ekonometri lisansımı ve yüksek lisansımdaki “borsa” başlığını duyduğunda “Orada, borsada, tüm olup bitene baktığımda, bir çeşit tapınma görüyorum,” dedi ve “Tıpkı kutsal mekânlarda gerçekleştirilen ritüeller gibi, tapınma içeren bir düzen var orada…” diye ekledi. Ardından, üzerinde Arapça harfler bulunan bir kâğıt para/banknot (10 Pakistan Rupisi) çıkardı cüzdanından ve banknotun görünmez filigranının gizlendiği boşluğa şunları yazdı:

Zafer’e.-
‘Borsa’da kullanabilir mi, bilmem-
Oruç,
19 Eylül ’02

Bir süre, Aruoba’nın bu hamlesine ve kâğıt paranın üzerine yazdığı nota anlam vermeye çalıştım. Aklıma gelen ilk şey; birçok ülkede banknotların üzerine yazı yazmanın çok büyük bir suç olarak kabul edildiği ve Aruoba’nın bu hamlesinin mali değerler sistemini -veya bizatihi devlet düşüncesini- reddetmek yönünde bir anlam taşıdığıydı. Fakat emin olamıyordum. Yıllar sonra, Aruoba’ya bu hamlesinin anlamını sorduğumda, “Senin borsada veya bir bankada çalışamayacağını o günden biliyordum.” diyecekti, ustamız…

(9 Haziran 2020)

İmgesel Alan Derinliği

(…) “Yazarın otoritesi de okurun iradesi de -poetika bağlamında düşündüğümüzde, her denge noktasında veya aşkın dil yaklaşımında- şiirin imgesel alan derinliğini belirliyor ki bu gezinti -veya sınırları zorlama hâli- benim 2018 yılında İlhan Berk Sempozyumu kapsamındaki konuşmamda da ifade ettiğim gibi ‘dilin sürdürülebilirliği’ni mümkün kılıyor. Ancak burada sürdürülebilirlik, dilin kendini yinelemesi değil; aksine, kendi imkân koşullarını sürekli aşındırarak yeniden üretmesi anlamına geliyor benim zihnimde… Yaklaşık 20 yıldır buna ısrar ediyorum, bunu anlatmaya çalışıyorum ben. Şiir, dilin kendini tüketmeden yenileyebildiği nadir alanlardan biridir. İmgesel alan derinliği, sabit bir anlam katmanı olarak değil, şairin kurucu jesti ile okurun çoğaltıcı müdahalesi arasında sürekli yeniden kurulan bir ilişki olarak ortaya çıkmalı… Başka yolu yok! Dolayısıyla şiir, ne yalnızca yazara ait bir niyetin taşıyıcısı ne de okurun sınırsız yorumunun boş bir yüzeyi olarak kavranabilir. Çünkü şiir dili, kendi sınırlarını ihlal edebildiği ölçüde canlı kalır; anlamı sabitlemek yerine onu sürekli erteler, çoğaltır ve dönüştürür. Buna mecburuz… Hareketlilik, imgenin temsil işlevini aşarak yeni –veya eşsiz- bir karşılaşma alanı kuruyor. Ece Ayhan bir beyanında üç aşağı beş yukarı şöyle diyor: “Bir şey hareketli değilse, tamamlanmamıştır, eksiktir.” Bütün ikinci yeni için böyledir bu; imge artık yalnızca bir gösterme biçimi değil, aynı zamanda anlamın henüz kurulmakta olduğu bir eşiğin kendisidir. Sonrası bizleriz… Nihayetinde şiirin imgesel alan derinliği, yazar ve okur arasında kurulan bir uzlaşının değil, bu iki özne arasındaki verimli gerilimin ürününe dönüşmeli bence. Yani şiir dili, tam da bu gerilim hattında, kendini koruyan değil, kendini dönüştürerek sürdüren bir varlık kazanmalı. İşte bu varlığın yaşamsallığı, hareket etmesi falan -çok acayip, nasıl desem bilemiyorum- ötekinin ta kendisi oluyor benim zihnimde!” (…)


Ayrıca bkz: Şiirle Düşünmek… (Mayıs, 2026)

Başlangıçlar

“Başlamak, bitirmenin yarısıdır” denir. Yani, sonuca/bitişe varmak için ilk adımı atmak yolculuğun neredeyse yarısı kıymetinde görülüyor. Demek ki başlangıçlar zor, zorlu bir durumu işaret ediyor; ‘Peki, söz konusu zorluğu yaratan birincil aşamanın -o ilk adımın- en çetin bileşeni nedir?’ diye düşünüyorum. Her bitişin yeni bir başlangıçla birbirine olan yakınlığı -bir kapının kapanması, başka bir kapının açılması, bir odayı/alanı terk etmenin başka bir odaya/alana çıkış sağlaması- mı, başlangıca dair karar verme, isimlendirme (berat oluşturma), hesaplama, planlama -kestirim- süreci mi… Başlanılan işin bitirilmesi yönündeki -yolda olma veya kalma- proje, süreç, zaman çizelgesi baskısı mı… Yeni dünyanın endüstriyel püritenlerinin pragmatik (sonuç odaklı) hâlleri mi? Yoksa mevcut -kapitalist- düzene göre yeni bir hizmetkârlığa müdahil olma, bir şahsiyetsizliği kabullenme -sürveyan sınıfı davranışı- meselesi mi? Kendini hazır hissetmemek veya tam tersi, aşırı isteklenmiş, heyecanlı olmak gibi karmaşık -ve tekinsiz- duygusal iniş-çıkışlar mı? Gerçekten de o ilk adımın zorluğu nasıl tanımlanmalı?

Oruç Aruoba şöyle anlatıyor:

HAZIRLANMA[i]

Birgün güçlü bir zamk alırsın, eve gider, kitaplığını boşaltıp kitaplarını üstüste yere dizer, sonra, her bir yığındakileri sırayla, teker teker alıp sayfalarını birer birer biribirine yapıştırırsın, yine üstüste yere dizersin.

Ertesi gün -zamk iyice kuruyunca- kitaplarını eski yerlerine yerleştirirsin. Yine, aynı gün (ikinci, yani), daktilonun tuşlarını birer birer sökersin, bir torbaya doldurur, dışarı çıkar, torbayı sokaktaki çöp kutusuna atarsın.

O akşam, bütün kalemlerini çalışma masanın üstüne dizersin, sonra, teker teker alıp, dünden kalan zamkla (büyük bir kutu olmalı) mürekkep haznelerini iyice doldurursun (gerekiyorsa; sökülmüyorlarsa, haznelerde küçük birer delik açabilirsin), yine, masaya dizersin – onların kurumaları iki gün sürer.

Bu arada (üçüncü gün), evi iyice tarayarak, bütün kağıtları, defterleri, bloknotları, not kartların ı, vb. (ajandalar dahil) toplarsın, çalışma odasında, yere üstüste dizersin (farklı büyüklüktekilerle farklı yığınlar oluşturabilirsin). Sonra her birini birer birer alıp, bir makasla (çok keskin olmalı) her bir yaprağı ya da sayfayı ince şeritler halinde (1/4 cm kadar ende) keser, şeritleri masaya dizersin. -Bu iş de iki gününü alır.

Dördüncü günün akşamı, gider, sokak kapısını içeriden kilitler (evde senden başka kimse yoktur), anahtarı pencereden dışarı atarsın. Sonra, kitaplıktan en sevdiğin üç kitabı seçer, alır, çalışma masanın üstüne koyar, iskemleye oturur, gözlüklerini takarsın.

Şimdi okuyup yazmaya hazırsın.


[i] Oruç Aruoba, “de ki işte”, Metis Yayınları, 2001, 6. Baskı, s.10

Aruoba bu metinde “hazırlanma”yı bir sonuca ulaşmak için yapılan geçici bir aşama değil, bizzat yaşamın kendisi olarak ele alır. İnsan sürekli bir şeye hazırlanır: konuşmaya, düşünmeye, yazmaya, yaşamaya, hatta ölmeye. Ancak hazırlık hiçbir zaman tamamlanmaz; tamamlandığı anda ya eylem başlar ya da hazırlığın anlamı kaybolur. Bu yüzden metin, “olma” ile “hazır olma” arasındaki gerilimde ilerler. Hazırlanmak; beklemek değil, dönüşmektir. İnsan hazırlanırken değişir, sadeleşir ve eylemin kendisine yaklaşır. İşte, Aruoba’nın -özellikle de söyleşilerinde, konuşmalarında- sürekli vurguladığı ‘edimsellik’ budur!

Yaşamımdaki her başlangıçta (sebepleri analiz ederken, yeni bir fikirde, yeni bir yola girişte veya mevcut bir yolda ilerleyerek belli bir merhaleyi aştığımda) sonuçtan, bitişten veya finalden (varış anından) çok daha meraklı, heyecanlı, coşkulu ve mutlu olmuşumdur. Tembellik değil asla bu durumun kök-nedeni:- şahsiyetimdeki -doğuştan- sıkılganlık! Her zaman, hayatımdaki her merhalede bu durumla karşılaştım; örneğin lisede, üniversite sınavında ve üniversitede (final dönemlerinde, sınavlara girdiğimde) geçer notu alacak kadar soru çözüp (puan toplayıp) sınavdan erken çıktığım çok olmuştur. Çünkü -özellikle de yarışma motifleri taşıyan işlerde ve sınavlarda falan- çok sıkılıyordum. Annem bu davranışımı “Elli puandan şaşma, yetmiş puanı aşma!” diyerek tanımlar ve arkadaşlarına eğlenerek anlatırdı. Ve aslında şahsiyetimin özelliklerini en iyi bilen kişi olduğu için, bazı başarısızlıklarıma ne üzülürdü ne de kızardı.

Sonraları, şahsiyetimdeki sıkılganlığın süreksel bir terk ediş huyuna dönüşeceğini, dahası, yaşamımın çeşitli dönemlerinde bu huyda ustalaşıp zihnimde bir ‘ehl-i terk’ öğretisi kurarak varoluşumu sürdüreceğimi, annem de bilemezdi tabiî… Belki en yakın arkadaşlarım, uzun soluklu dostlarım ve çevremdeki diğer insanlar da hâlâ fark edememişlerdir bu huyumu!  

Başlarken… (Girizgâh)

Burada (www.zaferyalcinpinar.info⁠ adresinde) maddeler hâlinde sunacağım metinler aracılığıyla, kronolojik sürekliliğe dayanan klasik otobiyografi anlatısının yerine, parçalı bir öz-anlatı oluşturmayı amaçlıyorum. Doğrusal, tanımlı ve formülize edilmiş bir çizgi ya da eğri boyunca yaşamımı anlatmak yerine; onu zihin haritamda konumlanan yaşantı parçalarına, kavramlara, çağrışımlara, alan derinliğine, olaylara, olgulara, dizelere —belleğimin tüm mihenk noktalarına— dağıtarak eşzamanlı ele almayı tercih ettim. Böylece maddeleşecek her kelime, tümce, kavram, olgu veya tarih; bütünlüklü bir yaşam anlatısının bir bölümü olmaktan çok, kendi başına işleyen bir mikro-anlatıya dönüşecek. Bu mikro-anlatılar birleştiğinde ise tamamlanmış bir otobiyografi değil; dolaşıma açık, yeniden sıralanabilir ve çoğul bir benlik kavrayışı ortaya çıkacak, diye hesaplıyorum.

Bu tercih, yaklaşık yirmi küsur yıl önce oluşturduğum ve hâlen sürdürdüğüm evvel.org kapsamındaki deneyimlerimle de doğrudan ilişkili… Yıllar önce şöyle demişim: “Sonsuz retoriklere ve kozmopolit yaşama karşın çelişkisiz bir bütün olmak çok zor artık. (…) Günümüz metinlerinde dizge, kurgu ve kronoloji yavaş yavaş değerini, işlerliğini yitiriyor. (…) ‘Çağrışımlar’ ve ‘yan anlamlar’la ilerleyen, anlatmak yerine sezdirmeyi yeğleyen, ‘öncesi’ ile ‘sonrası’ yitmeye yüz tutmuş; nedensellik, planlama ve mühendislik güdüsü azaltılmış —hatta yok edilmiş— bir şeyler (betik) oluşturulmalı…” Bu paragrafta dile getirdiğim arayış, zaferyalcinpinar.info adresinde kurduğum alfabetik öz-anlatının düşünsel zeminini de oluşturuyor aslında. Yani okuyucuya sunacağım otobiyografi, başlangıç ve sonuç arasındaki kapalı bir hat olmaktan çıkacak; kesintiler, geri dönüşler, boşluklar ve yan anlamlar arasında dolaşan açık bir anlatı alanına dönüşecek, diye düşünüyorum:- Zaten yaşam da böyle bir şey değil midir…

Her bir madde, bir şeyin kronolojik kaydı olmaktan çok; belleğimdeki bir mihenk noktasını, bir imgeyi, bir duygu durumunu, bir deneyimi işaret ediyor. Okuyucu bu anlatıya A harfinden girebileceği gibi ilgisine ve merakına göre herhangi bir harften de başlayabilir; çünkü burada amaç doğrusal bir anlatı kurmak değil. Kelimeler, tümceler ve yaşantı parçaları boyunca genişleyen bir alan derinliği —çok boyutlu bir anlatı ağı— oluşturmaya gayret ediyorum. Bu tercihin, yaşamımı bir hikâye olmaktan çıkarıp bir sözlük, bir arşiv ve aynı zamanda alan derinliğinde dolaşılabilir bir zihinsel harita hâline getireceğini sanıyorum.

Basitçe özetlersek; A’dan Z’ye maddeler hâlinde yaşantımı —geçmişten son âna kadar uzanan, edimsel olanla zihnimde kalan arasındaki tüm izleri kapsayacak biçimde— kayda geçirmeyi amaçlıyorum. Bunu, nefes aldığım sürece genişletmeyi; ölümümle birlikte kapanacak —belki de kapanmaz, dostlarım beni anlatmaya devam eder, bilemiyorum— bir anlatı alanı olarak yıllara yaymayı planlıyorum. Bu nedenle söz konusu alfabetik öz-anlatıyı tamamlamanın, kendi adıma, başlı başına yeterli bir yazınsal uğraş oluşturduğu çok açık. Bu maddeleri sürdürmek ve derinleştirmek dışında, bilinçli olarak başka bir kapsamlı yazınsal girişime yönelmeyi —şimdilik— düşünmüyorum. A’dan Z’ye Zafer Yalçınpınar maddeleri, tekil bir kitap ya da kapalı bir metin değil; yaşamımın özüyle birlikte ilerleyen, genişleyen ve ancak yaşamımın sonuyla tamamlanabilecek (!?) “yeterli bir söz” oluşturur —oluşturacaktır.

Okumakta olduğunuz bu girizgâh yazısında, parçalı anlatım meselesini sözlük, fragman ve kavramsal maddeler üzerinden ele alan ustalara da açık bir selâm vermem gerekiyor: Gündelik yaşamın mikro-kayıtlarını ansiklopedik kırıntılar biçiminde düzenleyen yaklaşımıyla Georges Perec; benliği kavramsal parçalar hâlinde kuran metinleriyle Roland Barthes; açık uçlu kurgu yapıları ve sıçramalı anlatı biçimleriyle Julio Cortázar; tarihsel fragmanları lirik, kısa parçalarla sunan metinleriyle Eduardo Galeano; şiiri nesneler ve şehirler —özellikle de İstanbul— üzerinden ansiklopedik bir anlatı alanına dönüştüren İlhan Berk; tarihi ve özneyi parçalı, çağrışımsal bir sözlük gibi inceleyen Ece Ayhan ve ansiklopedik parodi ile fragman tekniğini anlatının merkezine taşıyan Oğuz Atay… Bu isimler arka planda sessizce devinen edebî yakınlıklarımı işaret ediyor: Böylece, bir etkilenme/esinlenme beyanından çok, anlatıyı parçalayarak yeniden kurma arzusunun ortak bir düşünsel iklimde buluştuğunu —belki de geleceğin nesillerinin zihninin bu şekilde çalışacağını— ‘tahmin ediyor ve kabulleniyorum’ desem, yeridir.

A’dan Z’ye Zafer Yalçınpınar anlatısını annem Zeynep Meral Yalçınpınar’a ithaf ediyorum. Çünkü yaşamı, yaşamayı —ve hatta ölümü bile— bana o öğretti. Bu alfabetik öz-anlatının her maddesinde onun bana öğrettiği sabrın, sezginin ve direncin izlerini bulabilirsiniz. Kendimi parçalı bir anlatı olarak kurabilme cesaretini, hayatın çelişkileriyle birlikte eksik —belki de tutarsız— olmayı ve bu durumu kabullenmeyi annemden öğrendim. Burada başlayan anlatı yalnızca kendime dair bir tutanak değil; aynı zamanda bana hayatın dilini öğreten anneme duyduğum minnettarlığın kalıcı bir kaydıdır.

İşbu cehennemvari betiğin yıllara yayılacak ilerleyişini sabırla izleyecek, otobiyografik maddeler arasında dolaşıp ‘parçalı öz’e eşlik edecek okurlara -şimdiden- bir teşekkür borçluyum. Çünkü, buradaki maddelerin tamamlanması yalnızca benim gayretimle değil; zaman içinde okuyan, geri dönerek ‘parçalı öz’ü yeniden anlamlandıran dikkatli okurların varlığıyla mümkün. Bu nedenle A’dan Z’ye Zafer Yalçınpınar anlatısının görünmeyen ortaklarından biri de, onu sabırla takip edecek olan okurun kendisidir.

Yani, sizlersiniz…

Sahicilikle,
Zafer Yalçınpınar
24 Mart 2026